Over precies twee maanden zijn er weer verkiezingen voor de Tweede Kamer. En het worden weer spannende verkiezingen. Halen CDA en VVD samen een meerderheid? Wie gaat profiteren van de ineenstorting van de LPF? En hoe al die partijen het doen die met nieuwe lijsttrekkers komen of met interne crises te kampen hebben gehad?
Laten we de partijen eens langslopen. Ik zal me beperken tot de partijen die nu in de Tweede Kamer zitten. Er zijn geen nieuwe partijen die een grote kans maken in de Kamer te komen. Per partij zal ik een voorspelling van het aantal zetels geven.
Het CDA houdt als een van de weinige dezelfde lijsttrekker, Balkenende. Met zijn onschuldige en degelijke uitstraling was hij de vorige keer erg succesvol, en volgens de peilingen zal dat deze keer ook zo zijn. Maar aan de andere kant is hij toch ook gehavend door de merkwaardige val van zijn kabinet. Kan dat echt allemaal langs het teflon haar afglijden? Moeilijk voor te stellen. Voorts begint toch ook een CDA-draaikonterigheid door te schemeren. Ik verwacht dat het CDA 1 zetel wint: 44 dus.
De VVD zou het meest moeten profiteren van de ineenstorting van de LPF. En de VVD doet daar ook alles aan: er worden stevige rechtse standpunten ingenomen, en populisme wordt niet geschuwd. Daar is niets mis mee, maar in de peilingen is er nog niet veel van te merken. Dat ligt voor een deel aan de lijsttrekker Zalm, die weinig warme gevoelens opwekt. Desondanks zet de winst van de VVD door. 31 zetels.
Over de PvdA is al het nodige gezegd. Er is geen keuze gemaakt tussen welke koers gevaren gaat worden, maar Wouter Bos voelt zich het meeste thuis in het vaarwater van D66. Op het resultaat zal het weinig invloed hebben. Bos zelf heeft wel een duidelijk positief effect. Hij zal een stemmentrekker blijken, en de PvdA komt dan ook op 30 zetels.
D66 heeft het zwaar. Een aardige maar niet erg opwindende lijsttrekker, en zware concurrentie van de PvdA van Wouter Bos. Jammer dat D66 nu niet gelijk de vreselijke Lousewies van der Laan naar voren schuiven. Die heeft wel een merkwaardige aantrekkingskracht op velen. Misschien kan D66 nog wat voordeel halen uit de rechtse koers van de VVD. Desondanks zit er opnieuw verlies in: 6 zetels.
GroenLinks heeft net op tijd een nieuwe lijsttrekker. Rosenmoller, vakman die hij is, zag zelf op tijd dat zijn tijd is geweest. Met Femke Halsema profileert GL zich nog nadrukkelijker als partij voor de progressieve elite. Maar de boodschap van GL is onduidelijk en uit de mode. Ze zullen ongeveer gelijk blijven. 10 zetels.
De SP lijkt de grote winnaar te worden. Dat is minder vreemd dan het lijkt. Allereerst heeft de SP altijd al een ander standpunt over immigratie enzovoort ingenomen dan de rest. Al in 1981 werd in de brochure Gastarbeid en Kapitaal gepleit voor assimilatie, verplichte taalcursussen, enzovoort. Dat werd de SP toen niet in dank afgenomen, maar de SP heeft het al die tijd volgehouden, en is dan ook in dit opzicht de natuurlijke erfgenaam van Fortuyn. Verder is de SP een partij die niet de indruk wekt aan de haagse spelletjes mee te doen, en past de lijsttrekker Marijnissen perfect bij dit beeld. In feite is d SP bezig de PvdA te verdringen als sociaal-conservatieve partij. Of het blijft is onzeker, want de afhankelijkheid van Marijnissen is wel erg groot. 18 zetels.
De LPF gaat verliezen, maar hoeveel? Nawijn is geen charismatische man. Zijn optreden, bijvoorbeeld in het doodstraf-debat, is onhandig. Maar dat laatste kan ook in zijn voordeel werken. Hij heeft wel kans gezien zichzelf te profileren als de harde integratie-immigratie-man. Dat zal hem stemmen opleveren. Ik verwacht dat de LPF 5 zetels haalt.
En dan LeefbaarNederland. Wie wordt de lijsttrekker? Wordt het echt Ratelband? Moeilijk voor te stellen. Waarschijnlijk is Ratelband wel de enige manier om aandacht en nog wat stemmen te trekken, maar als LN met Ratelband in de kamer komt, is de partij gelijk ook volslagen irrelevant. Ik denk dat de kandidatuur van Ratelband weer verdwijnt, en dat LN zelf uit de Kamer verdwijnt. 0 zetels dus.
De ChristenUnie heeft het moeilijk. Samengaan is moeilijker dan scheiden in christelijke kring. Binnen de partij is ruzie tussen de ex-GPV-ers (vrijgemaakt gereformeerden) en de ex-RPF-ers. De vorige lijsttreker, Veling, kwam uit de GPV-hoek, en is wegens gebrek aan succes weggewerkt. Nu is er een ex-RPF-er, Andre Rouvoet, lijsttrekker. Dat is tot daar aan toe, maar op de verkiesbare plaatsen is maar één ex-GPV-er te zien. Dit alles heeft nogal wat kwaad bloed gezet bij de vrijgemaakten, maar of zij hun heil elders zullen zoeken is de vraag. Het enige alternatief is Balkenende. De SGP is voor de vrijgemaakten geen optie. Te zwaar. Hoewel de vorige keer de ChristenUnie onverwacht verloor, zal door dit alles herwinning van het verloren terrein moeilijk worden. De CU mag blij zijn als ze constant blijft. 4 zetels dus.
Tenslotte een van de weinige rotsen in de electorale zee, de SGP. De SGP is al jaren heel langzaam aan het afkalven, maar zo langzaam dat het lijkt alsof de SGP constant blijft. De SGP heet een uitstekende lijsttrekker, Bas van der Vlies, en een duidelijk en samenhangend programma. Hoewel er mogelijkheden zijn om te profiteren van de onzekerheid elders, bijvoorbeeld in de achterban van de ChristenUnie, lukt het tot nog toe nauwelijks om kiezers te zoeken buiten de eigen achterban. De SGP doet er ook geen enkele moeite voor. De SGP wordt vaak als irrelevant afgedaan omdat ze wat excentrieke standpunten erop nahouden, over de doodstraf bijvoorbeeld (hoewel dat niet meer zo excentriek is), en het kiesrecht voor vrouwen. Dat is wel zo, maar die punten spelen politiek geen rol, dus is het nauwelijks een beletsel om SGP te stemmen. De SGP blijft staan op 2 zetels.
Zoals de lezer ongetwijfeld heeft gezien, halen CDA en VVD dus samen 75 zetels. Net geen meerderheid. Als dat inderdaad gebeurt, krijgen we een erg interessante formatie. Smullen!
Mat Huizing